ماهیت و اهمیت نابرابریهای اجتماعی – اقتصادی در بخش سلامت ایران
دکتری تخصصی (PhD)- 1392
موضوع: اقتصاد
پدیدآور: یوسف محمدزاده استاد راهنما: علیمحمد احمدی استاد مشاور: حسین صادقی استاد مشاور: علی حسنزاده
دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده مدیریت و اقتصاد
چکیده: سلامت، ارزشمندترین دارایی مادی بشر است و از اینرو بخش سلامت، یکی از بخشهای محوری اقتصاد میباشد. سلامتی افراد، ارتباط مستقیم با تأمین مالی بخش سلامت دارد. یکی از مباحث بسیار مهم در تأمین مالی این بخش، عدالت و نابرابری است. عدالت و نابرابری، همواره از مهمترین چالشهای علم اقتصاد بوده است، اما با توجه به خصوصیتهای منحصر به فرد بخش سلامت، این موضوع، اهمیتی ویژه در این بخش پیدا میکند. برای سنجش عدالت و نابرابری در بخش سلامت روشهای ویژهای وجود دارد که در مطالعه حاضر، با بهکارگیری برخی از مهمترین آنها، به بررسی وضعیت بخش سلامت ایران، با دو رویکرد مطالعه توصیفی و تحلیل کمی، پرداخته شده است.در مطالعه توصیفی، با استفاده از حسابهای ملی سلامت، وضعیت هزینهکردها و تأمین مالی بخش سلامت بررسی شده است که در این راستا سهم اندک بخش سلامت از تولید ناخالص ملی (بین 5-6 درصد) و در عین حال سهم زیاد پرداخت مستقیم از جیب خانوارها (بین 50 تا 60 درصد) از مهمترین دغدغههای این بخش بوده است. با استخراج منحنیهای لورنز و شاخصهای جینی و تایل برای بخش سلامت، و ارزیابی نتایج، مشخص گردید که نابرابری در بخش سلامت بیشتر از کل اقتصاد است. برای بررسی عدالت، از شاخص کاکوانی، استفاده شد. شاخص کاکوانی برای کل هزینههای سلامت، تصاعدی و برای پرداختهای بیمهای تنازلی بوده است که نشاندهنده عدم کارایی بیمهها است.در بخش تحلیل کمی، تأثیر موقعیتهای اجتماعی-اقتصادی خانوارها بر احتمال مواجهه آنها با هزینههای کمرشکن و فقرزای سلامتی بررسی شد. این احتمال، در صورت شاغل بودن سرپرست خانوارها، صاحبخانه بودن، وجود افراد باسواد بیشتر در خانواده و دهکهای بالای درآمدی کمتر و در سکونت روستایی، افزایش بعد خانوار، افزایش تعداد افراد بالای 60 سال در خانواده و سکونت در استانهای توسعهیافته بیشتر میشود. عدم تأثیرگذاری پوشش بیمهها بر احتمال مواجهه خانوارها با هزینههای کمرشکن سلامتی، حاکی از عدم کار آیی آن است. احتمال مواجهه خانوارها با هزینههای کمرشکن و فقرزا، از سال 1386 تا 1389 هر سال بیشتر شده است، ولی در سال 1390 این احتمال کاهش یافته که به احتمال زیاد، به دلیل تأثیر آنی و کوتاهمدت اجرای طرح هدفمندی یارانهها بوده و بررسی اثرات میانمدت و بلندمدت اجرای این طرح، نیازمند مطالعات بیشتر در دورههای آتی است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟