تحلیلی بر نابرابر‌های مکانی – فضایی محله‌های شهر ارومیه در برخورداری از شاخص‌های کمی و کیفی مسکن

تحلیلی بر نابرابر‌های مکانی – فضایی محله‌های شهر ارومیه در برخورداری از شاخص‌های کمی و کیفی مسکن

کارشناسی ارشد- 1394

موضوع: جغرافیا

پدیدآور: الناز صادقی  استاد راهنما: ابراهیم سامی  استاد مشاور: امید مبارکی

دانشگاه مراغه، دانشکده علوم انسانی

چکیده: بحث مسکن از اصلی‌ترین و مهم‌ترین مباحث در مجموعه مطالعات اقتصادی، جمعیتی و اجتماعی به شمار می‌آید. مهم‌ترین عامل تأثیرگذار در میزان رضایت‌مندی فرد از سکونت در یک منطقه و نوع زندگی خویش، مسکن و شرایط محیطی آن منطقه است و زندگی در شرایط مسکونی نابه‌هنجار سلامت جسمی و روانی ساکنین را متزلزل می‌سازد. پژوهش حاضر از نوع، کاربردی- توسعه‌ای و از نظر روش، توصیفی – تحلیلی و پیمایشی بوده که با هدف «تحلیل مکانی – فضایی محلات شهر ارومیه از لحاظ شاخص‌های کمی و کیفی مسکن» انجام گرفته است. جامعه آماری این تحقیق خانوارهای ساکن در محلات مختلف ارومیه است که با توجه به جمعیت در محلات، تعداد 4 محله با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای به عنوان نمونه انتخاب شده‌اند. برای تحلیل فضایی شاخص‌های کمی و کیفی مسکن از بین خانوارهای ساکن در محلات نمونه، با استفاده از فرمول کوکران 384 نفر به عنوان جمعیت نمونه تحقیق انتخاب شده‌اند. برای حصول به اهداف تحقیق، 23 شاخص کمی و کیفی مسکن با استفاده از داده‌های مرکز آمار و تکمیل پرسش‌نامه، مورد بررسی قرار گرفتند. در تجزیه تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار (SPSS)، مدل‌های تحلیل عاملی، کوپراس و (GIS) استفاده شده است. نتایج مطالعه حاضر نشان می دهد شاخص‌ها با استفاده از روش تحلیل عاملی به 3 عامل تقلیل یافته‌اند. در بین 3 عامل استخراج شده، عامل رفاهی به تنهایی 59/92 درصد واریانس را پوشش می‌دهد که تأثیرگذارترین عامل در مطالعه می‌باشد. محله جهاد در عامل اول و دوم رتبه اول و محله گلشهر2 در عامل سوم بالاترین رتبه را گرفتند. محله‌های وقار و اسلام‌آباد در شاخص‌های کمی و کیفی مسکن از سهم کمتری برخوردارند و از لحاظ برخورداری بین محلات تفاوت وجود دارد. به منظور سطح‌بندی محلات شهر ارومیه نیز از مدل تصمیم‌گیری چند معیاره کوپراس استفاده شده است، که بر اساس نتایج حاصل چهار محله مورد مطالعه در سه گروه یا سطح تقسیم شده‌اند، در سطح اول محله جهاد، سطح دوم محله گلشهر2، سطح سوم دو محله اسلام‌آباد و وقار قرار دارند. سطح‌بندی انجام شده نمایانگر این مسأله است که مکان‌های واقع در یک سطح (وقار و اسلام‌آباد) شباهت‌های زیادی از لحاظ برخورداری از شاخص‌های کمی و کیفی مسکن با یکدیگر دارند، اما تفاوت بزرگی با مکان‌های سطوح دیگر نشان می‌دهند. بر اساس نتایج حاصل از این مدل محروم‌ترین و توسعه-یافته‌ترین محله از میان محلات مورد مطالعه شناسایی و محلاتی که در سطوح آخر قرار گرفته‌اند به عنوان محروم‌ترین سطح تشخیص داده شده‌اند، بنابراین این محلات می‌بایست در اولویت برنامه‌ریزی قرار بگیرند.

#وزارت_تعاون_کار_و_رفاه_اجتماعی

#در_مسیر_عدالت