اندازه‌گیری شاخص نابرابری چندبعدی در مناطق شهری ایران

اندازه‌گیری شاخص نابرابری چندبعدی در مناطق شهری ایران
کارشناسی ارشد- 1395

موضوع: اقتصاد

استاد راهنما: حسین راغفر  استاد راهنما: اسماعیل صفرزاده

دانشگاه الزهرا (س)، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی

چکیده: نابرابری یکی از معضلات عمده اغلب کشور‌های در حال توسعه است، بررسی آمار‌ها حکایت از حاد بودن این مسأله در ایران نسبت به کشور‌های در حال توسعه دارد. مهم‌تر از وجود خود نابرابری، اثرات آن بر جامعه است که مطالعه و شناخت آن را ضروری نموده است. هدف این پژوهش «اندازه‌گیری نابرابری چندبعدی‌» مناطق شهری کل کشور طی دوره‌های 1376-1368، 1384-1376 و 1392-1384 است که منطبق بر سه دوره ریاست جمهوری می‌باشد. ابعاد مورد بررسی درآمد، سلامت و آموزش است و داده‌های مورد استفاده در این مطالعه، از ریز‌داده‌های طرح پیمایش هزینه‌-‌درآمد خانوار‌های شهری مرکز آمار برای سال‌های منتخب استخراج شده است. ابتدا نابرابری تک‌بعدی در هر یک از ابعاد ذکر شده با استفاده از شاخص‌های ضریب جینی و آنتروپی تعمیم‌یافته برای سال‌های ابتدایی و پایانی هر دوره محاسبه می‌شود و سپس نابرابری چند‌بعدی با استفاده از شاخص بورگیگنون اندازه‌گیری خواهد شد. بر اساس نتایج حاصل، ضریب جینی برای بعد درآمد در هر سه دوره کاهش یافته است در حالی که برای بعد سلامت در هر سه دوره افزایش پیدا کرده است. برای بعد آموزش نیز مقدار این شاخص در دوره 84-1376 افزایش و در دو دوره دیگر کاهش یافته است. شاخص‌های آنتروپی محاسبه شده در هر سه دوره برای هر سه بعد با نوساناتی همراه است به طوری‌که در بعد درآمد، دوره 92-1384 بهترین وضعیت را دارد. در بعد سلامت نیز دوره 76-1368 و در بعد آموزش دوره 84-1376 و 92-1384 شرایط بهتری از حیث این شاخص دارند. شاخص نابرابری چند‌بعدی اندازه‌گیری شده نیز با توجه به مقادیر پارامتر‌های ضریب جانشینی و ضریب انزجار جامعه از نابرابری، نتایج گسترده‌ای را در اختیار قرار می‌دهد. در مجموع این شاخص نشان می‌دهد که وضعیت در دوره 84-1376 نسبت به دو دوره دیگر بد‌تر شده است.

#وزارت_تعاون_کار_و_رفاه_اجتماعی

#در_مسیر_عدالت