تمرکززدایی مالی، رشد اقتصادی و نابرابری درآمدی

تأثیر تمرکززدایی مالی بر رشد اقتصادی و نابرابری درآمدی در ایران (یک رهیافت اقتصادسنجی فضایی)

کارشناسی ارشد- 1397

پدیدآور: نادر سعیدی استاد راهنما: فاتح حبیبی استاد مشاور: سامان قادری

دانشگاه کردستان، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی

چکیده: امروزه بسیاری از کشورها در سرتاسر جهان، به‌خصوص کشورهای درحال‌توسعه، در برنامه‌ریزی اقتصادی خود در پی اهدافی مانند تخصیص منابع، توزیع درآمد، از بین بردن نابرابری و رشد اقتصادی، سیاست تمرکززدایی را مدنظر قرار داده‌اند. دلیل این امر را می‌توان در مواردی مانند بالا رفتن سطح آگاهی سیاسی مردم و گرایش به دموکراسی، عدم موفقیت برنامه‌ریزی‌های متمرکز در دستیابی به توسعه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی و همچنین آثار مثبت تمرکززدایی مانند افزایش کارایی و رشد اقتصادی جستجو کرد. سیاست تمرکززدایی منافع و هزینه‌هایی دارد و رشد اقتصادی را از طریق کارایی تحت تأثیر قرار می‌دهد. توجه به این نکته حائز اهمیت است که بدون توجه به ابعاد، ویژگی‌ها و نتایج این سیاست، تمرکززدایی ممکن است نتایج زیان باری مانند عدم توازن در مناطق یک کشور و تشدید تنش‌های سیاسی را به همراه داشته باشد. از سوی دیگر، یک سیستم متمرکز ممکن است توزیع نابرابر منابع عمومی را به دلیل تخصیص منابع به مناطق ازلحاظ سیاسی مهم‌تر ایجاد کند. همچنین با توجه به دو هدف عمده‌ی رشد و عدالت که مدنظر اقتصاددانان و برنامه ریزان است، چگونگی تأثیر تمرکززدایی مالی بر این دو متغیر حائز اهمیت است؛ بنابراین هدف اصلی پژوهش حاضر، ارزیابی تمرکززدایی مالی بر رشد اقتصادی و نابرابری درآمد در استان‌های ایران طی دوره‌ی 1393-1385 است. به‌منظور دستیابی به این هدف با استفاده از روش اقتصادسنجی فضایی در چارچوب داده‌های تابلویی اثرات تمرکززدایی مالی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به‌دست‌آمده از مدل‌ها حاکی از آن است که تمرکززدایی مالی از بعد شاخص درآمد بر رشد اقتصادی تأثیر مثبت و از بعد شاخص مخارج بر رشد اقتصادی استان‌های ایران تأثیر منفی داشته است؛ و تمرکززدایی مالی هم از بعد شاخص درآمد و هم از بعد شاخص مخارج نابرابری درآمد را کاهش داده است، به‌عبارت‌دیگر اعمال سیاست‌های تمرکززدایی مالی منجر به بهبود توزیع درآمد در استان‌های ایران شده است.

#وزارت_تعاون_کار_و_رفاه_اجتماعی

#در_مسیر_عدالت