بررسی نقش عوامل اجتماعی در نابرابریهای سطوح سلامت بین شهروندان تبریزی
دکتری تخصصی (PhD)- 1393
موضوع: جامعه شناسی
پدیدآور: بهمن عبدی استاد راهنما: حسین بنیفاطمه استاد مشاور: جعفر شهامفر استاد مشاور: محمدباقر علیزاده اقدم
دانشگاه تبریز، دانشکده ادبیات و علوم انسانی
چکیده: توجه به نقش عوامل اجتماعی در سلامت در سالهای اخیر رشد فزایندهای یافته است و بر این مبنا تبیینهای چندعلی در زمینه سلامت جایگزین تبیینهای زیستی از سلامت شده اند. سهم جامعهشناسان در ایجاد چنین تحولی در نگاه به سلامت بسیار برجسته بوده و در نتیجه تلاشهای آنها سلامت به عنوان واقعیتی اجتماعی باز تعریف شده است که ماهیت متکثر، چند لایه و نابرابر مفاهیم اجتماعی را با خود به همراه دارد. این مطالعه تلاشی در تداوم فعالیتهای مذکور در راستای تعریف سلامت و تبیین ماهیت نابرابر آن در بستر متغیرهای اجتماعی، متغیرهای جمعیت شناختی و سبک زندگی میباشد که با اتکا به نظریهپردازیهای جدید در حوزه سلامت از جمله مدل اجتماعی – پزشکی، رویکرد رفتار سلامتی، نظریه علل زیربنایی و نظریه پیوندها اجتماعی انجام گرفته است. مطالعه حاضر به صورت پیمایشی و بر روی 650 نفر از سرپرستان خانوارهای ساکن شهر تبریز انجام گرفته است که به روش نمونهگیری چند مرحلهای انتخاب شدهاند و در انتخاب نمونه مناطق دهگانه شهری تبریز مورد توجه قرار گرفت و سهمی متناسب با جمعیت هر منطقه در کل نمونه به آن منطقه اختصاص داده شد. پرسشنامههای استفاده شده در تحقیق شامل پرسشنامه استاندارد SF36 ، پرسشنامه استاندارد حمایت اجتماعی ، پرسشنامه سنجش تعداد روزهای سالم از نظر روانی و جسمانی ،پرسشنامه تجربه بیماری و پرسشنامه محقق ساخته جهت سنجش عوامل اجتماعی و متغیرهای جمعیت شناختی میباشد. اطلاعات جمعآوری شده در قالب پرسشنامههای تحقیق بعد از استخراج دادهها از طریق نرم افزارهای SPSS ، Amos و Excel مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. متغیرهای مستقل تحقیق مشتمل بر عوامل اجتماعی، سبک زندگی و عوامل جمعیتشناختی و زمینهای بودند که تاثیر آنها بر سلامت به عنوان متغیر وابسته مطالعه شد. سلامت به عنوان متغیر وابسته این تحقیق در 4 بعد شامل کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی، برداشت از وضعیت سلامت جسمانی، برداشت از وضعیت سلامت روانی و سلامت جسمانی (عدم تجربه بیماری ) در نظر گرفته شد. نتایج تحقیق ارتباط همبستگی معنیداری را بین عوامل اجتماعی با ابعاد چهارگانه سلامت نشان داد (P ? 0.05) . همچنین متغیرهای تحصیلات، سن و درآمد نیز دارای ارتباط معنی دار با همه ابعاد سلامت بودند. در این مطالعه تفاوت معنی داری بین مردان و زنان در مولفههای کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی و برداشت از وضعیت سلامت جسمانی و روانی مشاهده شد که در همه مولفهها مردان از وضعیت سلامتی بهتری در مقایسه با زنان برخوردار بودند. آزمون رگرسیون خطی چندگانه به منظور بررسی توانایی پیشبینی کنندگی عوامل اجتماعی و سبک زندگی بر ابعاد گوناگون سلامت انجام شد که عوامل اجتماعی توانستند 20 درصد از تغییرات مولفه کیفیت زندگی ، 8 درصد از تغییرات سلامت جسمانی ، 12 درصد از تغییرات برداشت از سلامت جسمانی و 10 درصد از تغییرات مولفه برداشت از وضعیت سلامت روانی را تبیین نمایند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟