مدلسازی کاهش نابرابریهای آموزشی مناطق آموزش و پرورش استان آذربایجان غربی به منظور نیل به توسعه پایدار آموزشی
دکتری تخصصی (PhD)- 1393
موضوع: آموزش و پرورش و تحقیقات تربیتی
پدیدآور: مریم سامری استاد راهنما: میرمحمد سیدعباسزاده استاد راهنما: محمد حسنی استاد مشاور: میرنجف موسوی
دانشگاه ارومیه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی
چکیده: پژوهش حاضر با هدف مدل سازی کاهش نابرابری های آموزشی مناطق 24 گانه آموزش و پرورش استان آذربایجان غربی با استفاده از 8 دسته شاخص از عناصر زمینه، درونداد، برونداد و فرایند سیستم های آموزشی انجام گرفته است. در این پژوهش نابرابری آموزشی به عنوان نابرابری در برخورداری از شاخص های زمینه، درونداد، فرایند و برونداد سیستم های آموزشی با توجه به منطقه محل سکونت دانش آموزان،جنسیت، مذهب، قومیت و نژاد و وضعیت اجتماعی- اقتصادی آنها مورد بررسی قرار گرفته است. نوع تحقیق توصیفی- تحلیلی و پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه مناطق آموزشی و دانش آموزان مقطع متوسطه مناطق آموزش و پرورش استان آذربایجان غربی می باشد که با استفاده از فرمول کوکران و با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبتی تعداد 815 نفر دانش آموز (پسر و دختر) به عنوان نمونه انتخاب شده اند. برای جمع آوری داده های مورد نیاز از دو شیوه اسنادی و پیمایشی با بهره گیری از پرسشنامه استفاده شده است که روایی و پایایی پرسشنامه ها تائید شده است. اعداد و ارقام موجود در اسناد و اطلاعات استخراج شده از پرسشنامه ها با استفاده از فرمول های برنامه ریزی آموزشی به شاخصهای آموزشی تبدیل شده است. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS , EXEL و با روشهای آمار توصیفی و استنباطی صورت گرفته است. در تجزیه و تحلیل دادهها از آزمونهای تی مستقل، تحلیل واریانس، تحلیل خوشه ای، تصمیم گیری چند معیاره تاپسیس، آنتروپی ، ضریب پراکندگی ، تحلیل رگرسیون، تحلیل مسیر و شبکههای عصبی استفاده شده است. بررسی رتبهبندی مناطق آموزش و پرورش استان آذربایجان غربی نشان میدهد که منطقه آموزشی بوکان و منطقه آموزشی صومای برادوست به ترتیب با میزان تاپسیس 0.690 و 0.116 به عنوان برخوردارترین و محرومترین مناطق آموزش و پرورش استان آذربایجان غربی از لحاظ شاخصهای تلفیقی میباشند. استفاده از مدل ضریب پراکندگی برای اندازه گیری نابرابری نیز نشان می دهد که در مناطق استان بیشترین میزان نابرابری با 0/91 در شاخص بروندادهای غیرشناختی و کمترین میزان نابرابری با 0/307 در شاخص پیشرفت تحصیلی بوده است. براساس نتایج تحلیل مسیر ، شاخص های امکانات علمی آموزشی دانش آموزی با میزان 0/864 دارای بیشترین و متغیر شاخص های نیروی انسانی با میزان 0/118 دارای کمترین تأثیرات کلی بر برخورداری و توسعهی مناطق آموزش و پرورش استان آذربایجان غربی بودهاند. نتایج شبکه عصبی نیز نشان میدهد که بخش فرایند مدرسه بیشترین تأثیر و بخش امکانات فیزیکی کمترین تأثیر را در پیشگویی برخورداری و توسعه مناطق آموزش و پرورش استان آذربایجان غربی داشتهاند. بررسی و تحلیل فرضیات تحقیق نشان می دهد که بین مناطق از نظر برخورداری از شاخص های آموزشی تفاوت وجود دارد. همچنین بین دختران و پسران نابرابری وجود دارد. بین دانش آموزان متعلق به وضعیت اجتماعی – اقتصادی مختلف نابرابری وجود دارد اما بین دانش آموزان متعلق به قومیت و زبان و مذاهب مختلف نابرابری دیده نشد. متناسب با یافته های پژوهش توجه جدی برنامه ریزان و سیاستگذاران آموزشی بر متغیرهای تاثیرگذار لازم و ضروری می باشد. در این راستا با رویکرد برنامه ریزی استراتژیک به منظور تحقق توسعه آموزشی پایدار با استفاده از تکنیک تجزیه و تحلیل SWOT برای هر منطقه استراتژی مناسب ارائه شده است.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟