تورم و نابرابری در گروه‌های کالایی

تحلیل اثر دوگانه تورم بر نابرابری درآمد در ایران با تمرکز برگروه‌های کالایی

کارشناسی ارشد – 1399

پدیدآور: عالیه محمودی عالمی استاد راهنما: شهریار زروکی استاد مشاور: وحید تقی نژاد عمران

دانشگاه مازندران، دانشکده علوم اقتصادی و اداری

چکیده: در پژوهش حاضر تلاش شده است تا اثر دوگانه نرخ تورم و نرخ بیکاری بر شاخص نابرابری و همچنین اثرات دوگانه نرخ تورم گروه‌های کالایی بر شاخص نابرابری از طریق رهیافت نامتقارن بررسی گردد. برای این منظور از رهیافت خودتوضیحی با وقفه‌های توزیعی غیرخطی و داده‌های سالانه 1398-1351 استفاده می‌شود. برای بررسی، الگوی پژوهش در قالب اول (با توجه به تورم کل سبد) و در قالب دوم با توجه به تورم 7 گروه کالایی (شامل 1. گروه خوراکیها، آشامیدنی‌ها و دخانیات، 2. گروه اثاث و لوازم و خدمات مورد استفاده در خانه، 3. گروه بهداشت و درمان، 4. گروه مسکن، سوخت و روشنایی، 5. گروه تفریح و امور فرهنگی، تحصیل، رستوران و هتل، 6. گروه حمل و نقل و ارتباطات و 7. گروه پوشاک و کفش بر شاخص نابرابری به صورت جداگانه برآورد شده است. در این مطالعه سهم ده درصد ثروتمندترین به ده درصد فقیرترین بیانگر شاخص نابرابری درآمد می‌باشد. نتایج در حالت متقارن در بلندمدت حاکی از آن است که در قالب اول نرخ تورم اثر مستقیم و نسبت مخارج اجتماعی دولت و سرانه تولید ناخالص حقیقی اثر معکوس و مجذور آن اثر مثبت بر شاخص نابرابری درآمد دارد و نرخ بیکاری با اثر معناداری بر شاخص نابرابری همراه نیست. در قالب تفکیکی بر اساس گروه‌های کالایی در حالت متقارن به جز تورم در دو گروه مسکن که اثر معکوس و تفریح و امورفرهنگی که اثر مستقیم بر شاخص نابرابری درآمدی دارد؛ تورم در گروه‌های کالایی دیگر با اثر معناداری بر شاخص نابرابری درآمد همراه نمی‌باشد. نتایج در حالت نامتقارن قالب اول (با توجه به تورم کل سبد) نشان می‌دهد که در بلندمدت نرخ تورم اثر متقارن و برخلاف آن نرخ بیکاری اثر نامتقارن بر شاخص نابرابری درآمد دارد. نسبت مخارج اجتماعی دولت به تولید و سرانه تولید ناخالص حقیقی اثر معکوس و مجذور سرانه تولید ناخالص حقیقی اثر مستقیم بر شاخص نابرابری درآمد دارد. همچنین در حالت نامتقارن در قالب دوم در بلندمدت، نرخ تورم در اغلب گروه‌های کالایی با اثر نامتقارن بر شاخص نابرابری درآمد همراه است. به جز نرخ تورم در دو گروه خوراکی‌ها و آشامدنی‌ها و گروه تفریح و امور فرهنگی که اثر متقارن بر شاخص نابرابری درآمدی در ایران دارد و نرخ تورم در سایر گروه‌ها (گروه‌های اثاثیه منزل و مبلمان، مسکن، حمل‌ونقل و ارتباطات و پوشاک) با اثر نامتقارن بر شاخص نابرابری درآمد همراه می‌باشد. همچنین افزایش‌ها و کاهش‌ها در نرخ تورم گروه بهداشت اثر معناداری بر شاخص نابرابری درآمدی در ایران ندارد.

#وزارت_تعاون_کار_و_رفاه_اجتماعی

#در_مسیر_عدالت