تبیین نابرابریهای سلامت چندبعدی در شهر تهران
دکتری تخصصی (PhD)- 1395
موضوع: پزشکی عمومی و داخلی
پدیدآور: غلامرضا قائدامینی هارونی استاد راهنما: حمیرا سجادی استاد مشاور: حسن رفیعی استاد مشاور: محمدرضا واعظ مهدوی استاد مشاور: حسین راغفر
دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی
چکیده: سنجش سلامت با رویکردی چندبعدی حدود نیم قرن پیش مورد توجه سازمان بهداشت جهانی قرار گرفت با این حال هنوز هم سلامت با رویکردی پزشکی مورد بررسی قرار میگیرد. بررسی نابرابری و تعیین کنندههای اجتماعی امروزه در کانون توجه مطالعات حوزه سلامت قرار دارد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نابرابریهای سلامت چندبعدی و تعیین کنندههای آن در شهر تهران طراحی و اجرا شد. پژوهش توصیفی-تحلیلی حاضر با استفاده از دادههای طرح سنحش عدالت در شهر تهران اجرا شد. جامعه آماری شامل کلیه ساکنین مناطق 22 گانه شهر تهران در سال 1390 و نمونه پژوهش شامل 24780 نفر بود. ابزار پژوهش شامل دو پرسشنامه اطلاعات عمومی خانوار و پرسشنامه فرد منتخب خانوار میباشد. جهت تحلیل دادهها از مراحل ده گانه شاخص سازی، تحلیل خوشهای و تحلیل رگرسیون چندسطحی استفاده شد. دادهها با نرم افزار SPSS، STATA و ArcGIS تحلیل شد. در مقایسه با میانگین نمره سلامت چندبعدی کل شهر تهران (برابر 7/40) مناطق 1، 3، 4، 10، 13، 17، 18، و 22 بالاتر از میانگین کل تهران و مناطق 2، 5، 7، 8، 9، 11، 12، 14، 15، 16، 19، 20 و 21 پایینتر از میانگین کل شهر تهران و منطقه 6 برابر با میانگین کل شهر تهران بود. بر اساس تحلیل خوشهای سلسله مراتبی، مناطق 22 گانه شهر تهران از لحاظ وضعیت شاخص سلامت چندبعدی به هشت خوشه همگن تبدیل شد. مقدار ضریب جینی این شاخص برابر با 0/0895 به دست آمد که نشان دهنده وجود نابرابری در توزیع این شاخص میباشد. مدلهای متنوعی با توجه به سطوح تعریف شده و تعیین کنندههای مرتبط آزمون شد. بر اساس مدل دو سطحی (فرد-منطقه) حدود 9/15 درصد از واریانس سلامت چندبعدی در سطح منطقه و مابقی در فرد بود. حدود 21/97 % از واریانس سلامت توسط تعیین کنندههای سطح فردی و 77 درصد از واریانس سلامت در سطح منطقه توسط تعیین کنندههای سطح منطقه تبیین شد. سیاستگذاران، برنامهریزان و مداخلهگران حوزه سلامت بایستی در پیشبرد اهداف مرتبط به ارتقاء سلامت در جامعه، علاوه بر خصیصههای فردی به ویژگیهای محل زندگی افراد نیز توجه داشته باشند. با در نظر نگرفتن متغیرهای سطح اکولوژیک ممکن است مداخلات صورت گرفته به نتیجه نرسد و موجب هدررفت منابع و عدم دستیابی به اهداف تعیین شده شود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟