ارتباط میان سرمایهگذاری صنعتی و نابرابری منطقهای در ایران
دکتری تخصصی (PhD)- 1395
پدیدآور: جواد براتی استاد راهنما: زهرا کریمی موغاری استاد مشاور: نادر مهرگان استاد مشاور: نورالدین شریفی
دانشگاه مازندران
چکیده: با توجه به ارتباط دوگانهای که مطالعات مختلف مابین سرمایهگذاری صنعتی و نابرابری منطقهای در کشورها عنوان شده است، این تحقیق به بررسی این ارتباط پرداخته و در این راستا، اثرات سرریز سرمایهگذاری صنعتی را نیز مورد بررسی قرار داده است. برای این منظور، سه مرحله محاسبات انجام گرفته است. در مرحله نخست، شاخص ترکیبی نابرابری منطقهای با استفاده از روش «تحلیل مولفه اصلی دومرحلهای» محاسبه شده است. این شاخص ترکیبی برای دو مقطع زمانی 1380 و 1392 تعیین شده است که امکان مقایسه و تحلیل تغییرات در سطح نابرابری منطقهای ایجاد گردد. مرحله دوم، به سنجش اثرات متقابل سرمایهگذاری صنعتی و نابرابری منطقهای که از شاخص ترکیبی در مرحله اول بدست میآید، اختصاص یافته است. این اثرات متقابل، در دو مدل متمایز و با استفاده از اقتصادسنجی فضایی برای سال 1392 محاسبه شده است. مرحله سوم از انجام محاسبات، به بررسی اثرات سرریز سرمایهگذاری صنعتی اختصاص دارد. اثرات سرریز نیز با استفاده از اقتصادسنجی فضایی قابل حصول است. نتایج تحقیق حاصل از هر سه مرحله فوق، نشان داده است که استان تهران در بالاترین سطح توسعه و استان سیستان و بلوچستان در پایینترین سطح توسعه قرار دارند و این دو استان عملاً بازگوکننده اصلی نابرابری گسترده در سطح استانهای کشور میباشند. زیرا حذف این دو استان از چرخه محاسبات، سطح نابرابری منطقهای در کشور را به شدت کاهش میدهد. ابعاد اقتصادی و سرمایه انسانی، بیشترین تاثیر را بر ایجاد نابرابری منطقهای در کشور داشتهاند و عوامل اصلی تعیین کننده نابرابری منطقهای میباشند. در مقابل، ابعاد بهداشتی-درمانی و زیربنایی، تاثیر بسیار کمتری بر نابرابری منطقهای در استانهای کشور داشتهاند. نتایج حاصل از اقتصادسنجی فضایی نیز گویای تاثیر مثبت و معنیدار سرمایهگذاری صنعتی بر کاهش نابرابری منطقهای و بالعکس، میباشد. همچنین، متغیرهای سرانه اعتبارات دولتی، سرانه تسهیلات بانکی، مالیات و شاخص جاذبه (جهت تعیین سطح دسترسی به بازار)، از جمله عوامل اثرگذار بر سطح نابرابری منطقهای میباشند. همچنین، سهم مهاجرین وارد شده به استان از کل جمعیت استان نیز اثر مثبت و معنیدار داشته است. محاسبات مربوط به بررسی اثرات سرریز سرمایهگذاری صنعتی نیز گویای وجود اثرات سرریز بیشتر برای استانهای توسعهیافته، در مقایسه با استانهای کمترتوسعهیافته، میباشد. استان تهران به عنوان توسعهیافتهترین استان از نظر سطح توسعه، بیشترین اثرات سرریز سرمایهگذاری صنعتی را داشته است. استانهای با تمرکز بالای صنعتی، عملا سرریز سرمایهگذاری صنعتی بالایی نیز داشتهاند (از جمله تهران و اصفهان).
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟