بررسی اثرات پویای نابرابری درآمد و رشد اقتصادی بر تخریب محیط زیست در ایران: الگوی خودبازگشت برداری ساختاری
کارشناسی ارشد- 1397
پدیدآور: محدثه جعفرینسب کرمانی استاد راهنما: محمدرضا لطفعلیپور استاد مشاور: محمدعلی فلاحی
دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده: امروزه مسئله حفاظت از محیط زیست و جلوگیری از تخریب آن یکی از مهمترین مسائل مورد توجه در جامعه جهانی است. یکی از مقولههایی که بر محیط زیست اثرگذار میباشد، رشد اقتصادی است. اگرچه تاکنون مطالعات بسیاری در زمینهی رابطهی رشد اقتصادی و محیط زیست انجام شده است؛ اما شرایط متفاوت کشورها، دورههای زمانی مختلف و نیز به کارگیری روشهای متفاوت به منظور سنجش رابطهی میان رشد اقتصادی و کیفیت محیط زیست موجب شده که در برخی موارد این رابطه مثبت و در برخی دیگر منفی باشد. لذا پیچیدگی این موضوع محققین را بر آن داشته است که باز هم به بررسی این ارتباط بپردازند. یکی دیگر از مقولههای اقتصادی که مطالعات کمتری به آن توجه کردهاند، نابرابری درآمد است. بر این اساس تحقیق حاضر، هدف خود را بررسی اثرات پویای نابرابری درآمد و رشد اقتصادی بر تخریب محیط زیست در ایران قرار داده است. برای این منظور از روش خودبازگشت برداری ساختاری استفاده و دورهی زمانی موردنظر سالهای 95-1350 درنظر گرفته شده است. در این تحقیق، ضریب جینی و تولید ناخالص داخلی سرانه به ترتیب شاخصهایی برای نابرابری درآمد و رشد اقتصادی و انتشار سرانه دیاکسید کربن به عنوان شاخصی برای تخریب محیط زیست درنظر گرفته شدهاند. یافتههای تحقیق نشان میدهد که در بلندمدت با افزایش نابرابری درآمد، تخریب محیط زیست در ایران کاهش مییابد. به عبارت دیگر، با افزایش فاصله طبقاتی، انتظار افزایش مصرف سوختهای فسیلی نظیر چوب در کشور وجود ندارد؛ زیرا سوختهای گازی از قیمت پایینتری برخوردار هستند و بنابراین افراد به سمت مصرف آنها تمایل پیدا میکنند. از طرفی چون این سوختها دیاکسید کربن کمتری تولید میکنند، در بلندمدت نیز تخریب محیط زیست در کشور کاهش مییابد. همچنین اثر رشد اقتصادی بر تخریب محیط زیست مثبت است؛ به گونهای در ابتدا با افزایش رشد اقتصادی، تخریب محیط زیست افزایش؛ اما در بلندمدت به علت تغییر ساختار صنایع، جایگزینی انرژیهای تجدیدپذیر و سوختهای پاک و نیز کاربرد تکنولوژیهای پیشرفته، روند تخریب محیط زیست کاهش مییابد. علاوه بر این نتایج حاصل از تجزیه واریانس خطای پیشبینی تخریب محیط زیست نشان میدهد که از میان دو عامل رشد اقتصادی و نابرابری درآمد، رشد اقتصادی بر انتشار سرانه دیاکسید کربن و بنابراین بر تخریب محیط زیست مؤثرتر است. به بیان دیگر، رشد اقتصادی نسبت نابرابری درآمد اثرگذاری بیشتری بر تخریب محیط زیست در ایران دارد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟