تحلیل جغرافیائی نابرابری‌های اجتماعی در شهر اهواز

تحلیل جغرافیائی نابرابری‌های اجتماعی در شهر اهواز (مطالعه موردی: شهرک نفت، گلستان، حصیرآباد)
کارشناسی ارشد- 1392

موضوع: جغرافیا

پدیدآور: طاهره قنواتی استاد راهنما: ناهید سجادیان استاد راهنما: مرتضی نعمتی استاد مشاور: علی شجاعیان

دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده علوم

چکیده: نابرابری اجتماعی به تفاوت‌های موجود بین اقشار گوناگون در دسترسی به منابع مورد تقاضا در جامعه اشاره دارد. جمعیت شهر اهواز طی یک دوره 55 ساله (از سال 1335 تا 1390) 86/8 برابر شده است که حدود 37 درصد از این جمعیت را ساکنان محله‌های حاشیه‌نشین تشکیل می دهند. مسأله این است که همراه با روند سریع گسترش شهری و سیر مهاجرت و تعدد و گوناگونی گروه‌های اجتماعی وارد شده به شهر اهواز زمینه‌ای در جهت نابرابری در آن فراهم گردیده است. از این رو پژوهش حاضر با هدف تحلیل جغرافیایی نابرابری‌ها به مطالعه تطبیقی شهرک نفت، گلستان و حصیرآباد پرداخت. این پژوهش از نظر ماهیت کاربردی – نظری و از لحاظ روش، توصیفی – تحلیلی است. جهت گردآوری داده‌ها و اطلاعات از دو روش میدانی و کتابخانه‌ای استفاده گردید. جامعه آماری پژوهش سرپرستان خانوار ساکن در شهرک نفت، گلستان و حصیرآباد بود و حجم نمونه از طریق فرمول کوکران 373 برآورد گردید (برای بالا بردن دقت400 پرسش‌نامه بین سه محله توزیع شد) پرسشنامه‌ها با توجه به جمعیت هر محله به طور تصادفی بین ساکنان سه محله مورد بررسی توزیع شد. تجزیه و تحلیل‌های کمی از طریق نرم افزارهای SPSS و EXCEL، و تحلیل‌های کمی- کیفی از طریق نرم افزار GIS انجام گرفت. با توجه به موضوع پژوهش، تحلیل در سطوح کجایی، چگونگی و چرایی مطرح و بخشی از نتایج در قالب جدول، نمودار و نقشه ارائه شد. یافته‌های کمی پژوهش نشان می‌دهد که بین محله‌های مورد بررسی از نظر شاخص‌های پایگاه اجتماعی-اقتصادی، شیوه زندگی، حقوق اجتماعی و فرصت ها و مزایای اجتماعی تفاوت معناداری وجود دارد. نتایج نشان می‌دهد در هر چهار شاخص شهرک نفت، گلستان و حصیرآباد به ترتیب در رتبه‌های اول تا سوم قرار دارد. همچنین نتایج کمی حاکی از ارتباط بین نابرابری اجتماعی و فضایی در شهر اهواز می‌باشد. نتایج تحلیل‌های کمی- کیفی پژوهش نشان دهنده تفاوت بین محله‌های مختلف از نظر برخورداری از امکانات و خدمات می‌باشد. به طوری که شهرک نفت، گلستان و حصیرآباد به ترتیب بهترین دسترسی را نسبت به شاخص های مورد بررسی دارا بوده‌اند.براساس بررسی‌های کیفی پژوهش می‌توان گفت ریشه‌های اصلی نابرابری‌های موجود در شهر اهواز را می‌توان با توجه به نظریه سیستمی و جغرافیای کل‌نگر در ارتباط با ساختارها و سازوکارهای کلان حاکم بر سطوح مختلف جغرافیایی، عملکرد سیستم سرمایه داری و سیستم‌های موجود در کشورهای درحال توسعه نفت خیز از جمله ایران، سیاست جدایی‌گزینی نفتی، تمرکزگرایی در ایران و شهر اهواز و سیاست‌گذاری‌ها در سطح خرد جستجو کرد در پایان با توجه به دیدگاه‌های ارائه شده و نتایج حاصله، به منظور بهبود وضعیت و توزیع متناسب منابع و خدمات در سطوح مختلف پیشنهادهایی ارائه گردید.

#وزارت_تعاون_کار_و_رفاه_اجتماعی

#در_مسیر_عدالت