تحلیلی بر نابرابریهای منطقهای در ایران (1380-1390)
کارشناسی ارشد- 1392
موضوع: جغرافیا
پدیدآور: محمدرضا رنجبر اسلاملو استاد راهنما: صفر قائدرحمتی استاد مشاور: احسان لشکری
دانشگاه یزد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی
چکیده: توسعه یکپارچه منطقهای از موضوعات اساسی در برنامهریزی منطقهای است که به عنوان یکی از پیش نیازهای مهم توسعه پایدار انسانی محسوب میگردد و بر توازن شرایط زندگی و جنبههای گوناگون توسعه برای تمامی مردم در سطح کشور تاکید مینماید. همچنین نابرابری و ابعاد مختلف آن نشانههای توسعه نیافتگی شمرده میشود و زمینههای دستیابی به وحدت و یکپارچگی ملی را دشوار میکند. در ایران نابرابری و فقدان تعادل در توزیع بهینه امکانات در اثر سیاستهای غیر اصولی گذشته در مکانیابی صنعتی، خدماتی و قطبهای رشد شکلگرفته است. مکانیسمهای حاکم بر ساختار اقتصادی، اجتماعی و سیاسی باعث تمرکزگرایی در شهرهای مسلط ناحیهای و عدم تعادل فضایی بین سطوح ملی، منطقهای، ناحیهای و محلی شده است. بنابراین برنامهریزی جهت رسیدن به یک توسعه یکپارچه و متوازن و داشتن یک برنامهریزی مناسب و هدفمند، شناخت میزان توسعه مناطق ، نابرابریهای موجود و روند تاثیرگذاری تصمیمات اتخاذ شده بر میزان توسعه یافتگی و کاهش نابرابریهای فضایی بسیار ضروری مینماید. در این پژوهش از 50 شاخص اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، زیربنایی، کشاورزی، آموزشی و بهداشتی-درمانی جهت سنجش میزان نابرابریهای منطقهای بین استانهای کشور در سالهای 1380 و 1390 استفاده شده است. این تحقیق از لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش بررسی توصیفی – تحلیلی است برای جمع آوری دادهها از روش اسنادی و برای تحلیل و سطحبندی میزان توسعه یافتگی استانها از روش تاکسونومی عددی استفاده شده است. همچنین برای مشخص شدن میزان نابرابری بین استانها از تکنیک ضریب اختلاف(CV) استفاده شده است و برای بررسی میزان تأثیرگذاری هر کدام از شاخصها در میزان توسعه یافتگی از تحلیل آماری رگرسیون چند متغیره استفاده شده است. نتایج بدست آمده نشان دهنده کاهش میزان نابرابری بین استانهای کشور میباشد بصورتی که میزان نابرابری از 10.96 درصد در سال 1380 به 8.56 درصد در سال 1390 کاهش یافته است. بیشترین نابرابری در شاخص زیربنایی(22.5 درصد) و کمترین آن مربوط به شاخص اقتصادی(6.3 درصد) میباشد و بر میزان نابرابری در شاخصهای کشاورزی و زیربنایی طی دوره مورد مطالعه افزوده شده است. بشترین میزان کاهش نابرابری نیز مربوط به شاخص اقتصادی (حدود 4 درصد) میباشد. همچنین بر تعداد استانهای کمتر توسعه یافته(محروم) در سال 1390 نسبت به 1380 افزوده شده است. دو شاخص بهداشتی-درمانی و اجتماعی- فرهنگی بیشترین و شاخص اقتصادی دارای کمترین تأثیر در نتایج میزان توسعه یافتگی استانهای کشور میباشد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟