بررسی فرآیند توسعه در دورهی حکومت پهلوی با توجه به نقش عوامل فرهنگ، نابرابری و قدرت(57-1304)
کارشناسی ارشد- 1391
موضوع: اقتصاد
پدیدآور: مرجان فدوی اردکانی استاد راهنما: حسین راغفر استاد مشاور: فاطمه بزازان
دانشگاه الزهرا (س)، دانشکده اقتصاد و حسابداری
چکیده: این مطالعه، پژوهشی تاریخی در فرآیند توسعهی ایران طی دورهی حکومت پهلوی(57-1304) است و به تبیین نقش متغیرهای فرهنگی و نابرابری در نتایج جامع حاصل از این فرآیند توسعهی 53 ساله میپردازد. این پژوهش در جستجوی یافتن پاسخی برای این سوال است: دلایل ناکامی مشی توسعهای حکومت پهلوی چه بود و چرا علیرغم برخی پیشرفتهای اقتصادی و عمرانی، با پاسخی منفی از سوی جامعه رو به رو شد؟ فرضیهی این پژوهش در پاسخ به این سوال مبتنی بر نقش اساسی عوامل فرهنگی و انواع نابرابری در ارزیابی فرآیند توسعه است. به عبارتی دیگر عدم توجه به متغیرهای فرهنگی و نابرابری در مسیر توسعه، دستیابی به توسعهی مطلوب را ناممکن میسازد. جهت سنجش صحت فرضیهی مطرح شده، دادهها و اطلاعات مورد نیاز از منابع تاریخی متنوع جمع آوری و در قالب شش دورهی تاریخی تنظیم گردید. سپس با بهرهگیری از روشی تلفیقی برگرفته از روش تحلیل گفتمان، تحلیل گفتمان انتقادی و روش نهادگرا و نیز با کارگیری روشهای تحلیل کیفی و کمی، سیر تحولات متغیرهای مرتبط با توسعه، فرهنگ و نابرابری مورد بررسی قرار میگیرد. بخشی از نتایج عمدهی حاصل از این مطالعه را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد: 1- وجه اصلی مورد توجه در توسعهی ایران طی دوره ی پهلوی، بُعد اقتصادی و عمرانی توسعه بود. این رشد تا حد زیادی وابسته به درآمدهای نفتی، واردات و صنایع وابسته بود.2-عدم توجه به زمینههای فرهنگی بستر ساز توسعه از یک سو و پیاده کردن توسعهای مغایر با اصول فرهنگی و ارزشی جامعه از سوی دیگر، به عنوان یکی از نقاط ضعف اصلی این فرآیند توسعه ارزیابی می شود.3- گسترش نابرابری در اَشکال مختلف نیز، عاملی دیگر در ناکامی توسعه این دوره محسوب میشود. نابرابری هم به صورت مستقیم و هم از طریق مهیا ساختن بستری مناسب برای حکومت استبدادی در عدم موفقیت توسعه تأثیرگذار بوده است. 4- رشد تناقضات فرهنگی و نابرابری در جامعه، به بروز اَشکال مختلف مقاومت انجامید. این موضوع مانع از هم افزایی نیروهای جامعه جهت بهره برداری بهینه از ظرفیتهای جامعه شد. مقاومت و اعتراضها در جامعه بسته به شرایط اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، در دو قالب مقاومت آشکار و مقاومت فرهنگی بروز کرد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟